Người tự luyện gặp cùng một bức tường: Listening và Reading có đáp án, còn Writing thì không. Trả lời ngắn: tự chấm giải quyết được nhóm lỗi đếm được, nhưng không thay được người ở nhóm lỗi về nội dung và lập luận.
Quy trình tự chấm bốn bước
- Bước 1 — đo cái đếm được: số từ (tối thiểu 150 cho Task 1, 250 cho Task 2), số đoạn, số câu phức, số lần lặp một từ nội dung.
- Bước 2 — chấm riêng bốn tiêu chí: Task response, Coherence and cohesion, Lexical resource, Grammatical range and accuracy. Mỗi tiêu chí một band, kèm một dòng lý do. Không cho điểm tổng trước.
- Bước 3 — đọc ngược từ dưới lên từng câu. Cách này tách câu khỏi mạch bài nên lỗi ngữ pháp lộ ra, thứ mà đọc xuôi bạn tự động bỏ qua.
- Bước 4 — viết lại đúng một đoạn yếu nhất, không viết lại cả bài. Sửa tập trung học được nhiều hơn viết lại toàn bộ.
Chi tiết từng tiêu chí ở bài Bốn tiêu chí chấm IELTS Writing.
Máy làm tốt phần nào
Công cụ tự động, kể cả loại dùng mô hình ngôn ngữ, làm rất tốt những việc có tiêu chí rõ ràng: đếm từ, phát hiện lặp, chỉ ra câu sai ngữ pháp, gợi ý từ thay thế, nhận diện đoạn thiếu câu chủ đề. Đây là phản hồi có giá trị thật và có ngay lập tức — thứ một lớp 30 học viên không cách nào có được sau mỗi bài viết.
Ba loại lỗi máy không tự bắt được đáng tin
- Lạc đề nhưng viết hay. Bài mượt, từ vựng tốt, lập luận chặt — nhưng trả lời một câu hỏi khác với câu đề hỏi. Đây là lỗi tốn điểm nặng nhất ở tiêu chí Task response.
- Ví dụ bịa. Số liệu và dẫn chứng nghe hợp lý nhưng không có thật. Với người chấm là dấu hỏi lớn; với công cụ tự động thì trông không khác gì dẫn chứng thật.
- Bài chép lại đề. Diễn đạt lại đề bài cho đủ chữ. Máy đếm thấy đủ 250 từ, người đọc thấy bài rỗng.
Vì vậy một hệ thống chấm nghiêm túc phải có bước kiểm trước khi cho mô hình chấm, và phải giữ lại bài đáng ngờ cho giáo viên thay vì công bố thẳng. Trên LinguaGrade, bài chỉ được tự công bố khi qua một cổng tin cậy: bản chấm không bị bác, mọi dẫn chứng trích trong nhận xét phải truy được về đúng câu chữ trong bài làm, không còn tiêu chí nào chờ người, dữ liệu vào sạch, và độ tin cậy đạt ngưỡng. Không đạt một điều kiện nào trong đó thì bài vào hàng chờ giáo viên. Đọc thêm Chấm Writing và Speaking bằng AI tin được tới đâu.
Câu hỏi thường gặp
Tự chấm có thay được giáo viên không?
Không thay được, nhưng làm giảm số vòng cần đến giáo viên. Sửa hết lỗi đếm được trước khi đưa bài cho người là cách dùng thời gian của giáo viên hiệu quả nhất.
Nên viết bao nhiêu bài một tuần?
Ít bài nhưng sửa kỹ hơn là nhiều bài không sửa. Hai bài một tuần có phản hồi tốt hơn năm bài viết xong bỏ đó.
Chấm bằng công cụ miễn phí trên mạng có đáng tin không?
Đáng tin ở lỗi ngữ pháp và độ dài. Không đáng tin ở band số — nhất là khi công cụ không cho biết nó dựa vào tiêu chí nào để ra con số đó.